Ipek
New member
“Roma Bir Günde Kurulmadı” Sözünün Sahibi Kim?
“Roma bir günde kurulmadı” sözünü hepimiz en az bir kez duymuşuzdur. Bir işe yeni başladığımızda, beklediğimiz sonuç hemen ortaya çıkmadığında ya da büyük bir hedefin karşısında sabırsızlandığımızda söylenir. Fakat işin ilginç tarafı şu: Bu sözün arkasında çoğu kişinin sandığı gibi tek bir ünlü kişinin imzası yok.
Ben bu sözün kökenini araştırırken en dikkat çekici noktanın, ifadenin aslında yüzyıllar boyunca farklı dillerde dolaşması olduğunu gördüm. Bugün İngilizcede “Rome wasn’t built in a day” biçiminde kullandığımız atasözünün bilinen en eski örneği Orta Çağ Fransızcasına uzanıyor. Yaklaşık 1190 tarihli Li Proverbe au Vilain adlı derlemede “Rome ne fu pas faite toute en un jour” ifadesi yer alıyor. Anlamı doğrudan “Roma bir günde yapılmadı” şeklinde çevrilebilir. Phrase Finder+1
Dolayısıyla bu sözü doğrudan “şu kişi söylemiştir” diye John Heywood’a veya başka bir tarihî şahsiyete bağlamak doğru değil. Ancak İngilizcede yaygınlaşmasında John Heywood’un önemli bir rolü var.
John Heywood Neden Bu Sözle Birlikte Anılıyor?
John Heywood, 16. yüzyılda İngiliz atasözlerini derleyen önemli isimlerden biriydi. 1546 civarında yayımlanan atasözleri derlemesinde “Rome was not built in one day” biçimindeki ifadeye yer verdi. Bundan yaklaşık bir yıl önce, Richard Taverner’ın Erasmus’un atasözleri üzerine yaptığı İngilizce çeviride de aynı düşünce “Rome was not buylt in one day” şeklinde görülüyor. Wiktionary+1
Bu ayrım bence önemli. Çünkü internette zaman zaman “Roma bir günde kurulmadı sözünü John Heywood söylemiştir” şeklinde kesin ifadeler görüyoruz. Oysa daha doğru anlatım, John Heywood’un bu atasözünün İngilizce yazılı kullanımını kayda geçiren ve yaygınlaştıran önemli kişilerden biri olduğudur.
Üstelik söz daha sonra İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth’in 16. yüzyıldaki Cambridge konuşmalarından birinde de kullanıldı. Bu da ifadenin o dönemde artık toplum tarafından bilinen bir atasözü hâline geldiğini gösteriyor. Phrase Finder
Yani kısa cevap vermek gerekirse:
“Roma bir günde kurulmadı” sözünün bilinen tek bir sahibi yoktur. En eski bilinen biçimi yaklaşık 1190 tarihli Orta Çağ Fransızcasına dayanır; John Heywood ise 16. yüzyılda İngilizce kullanımının önemli kayıtçılarından biridir.
Peki Roma Gerçekten Neden Bu Söze Konu Oldu?
Burada Roma'nın seçilmesi de tesadüf değil. Antik Roma, tarih boyunca büyük ve uzun süreli bir medeniyetin sembolü hâline geldi. Bir şehrin yalnızca binalardan oluşmadığını; yollar, hukuk, yönetim, ticaret, ordu, kültür ve toplumsal kurumlarla birlikte yüzyıllar içerisinde geliştiğini düşündüğümüzde atasözünün mesajı daha anlamlı oluyor.
Aslında sözün günümüzdeki anlamı da tam olarak burada yatıyor:
Büyük sonuçlar, küçük ama sürekli adımların birikiminden oluşur.
Bu nedenle atasözünü sadece “sabırlı ol” şeklinde yorumlamak bana eksik geliyor. Daha güçlü bir anlamı var: Bir hedefin büyüklüğü arttıkça, onu meydana getiren süreçlerin de zaman içinde birbirine bağlanması gerekir.
Bugün yapay zekâdan şehir planlamasına, kişisel kariyerden şirketlerin büyümesine kadar aynı prensibi görüyoruz.
Gelecekte “Roma Bir Günde Kurulmadı” Sözünün Anlamı Değişecek mi?
Bence önümüzdeki 10-20 yıl içinde bu atasözü daha da ilginç bir anlam kazanabilir.
Çünkü teknoloji bazı işleri inanılmaz biçimde hızlandırıyor. Eskiden haftalar süren bir araştırmayı yapay zekâ destekli araçlarla saatler içerisinde gerçekleştirmek mümkün. Bir yazılımın ilk prototipini çok kısa sürede hazırlayabiliyoruz. Tasarım, veri analizi, iletişim ve üretim süreçlerinde otomasyon giderek yaygınlaşıyor.
Fakat burada önemli bir paradoks ortaya çıkıyor:
Teknoloji üretimi hızlandırırken, güven oluşturmayı hızlandırabilecek mi?
Benim tahminim, hayır; en azından aynı ölçüde değil.
Dünya Ekonomik Forumu'nun 2025 Future of Jobs araştırması, 2030'a kadar küresel iş piyasasında yaklaşık 170 milyon yeni iş oluşabileceğini, 92 milyon işin ise ortadan kalkabileceğini öngörüyor. Araştırmaya göre çalışanların önemli bir bölümünün becerilerini yeniden geliştirmesi gerekecek; yapay zekâ ve büyük veri gibi teknik becerilerin yanında yaratıcı düşünme, dayanıklılık, esneklik, liderlik ve sosyal etki gibi insan merkezli becerilerin de önemi artacak. World Economic Forum+1
Bu bana göre “Roma bir günde kurulmadı” sözünün gelecekte yalnızca fiziksel projeler için değil, insanların teknolojiye uyum süreci için de kullanılacağını gösteriyor.
Bir şirket birkaç ay içerisinde yapay zekâ sistemini satın alabilir. Ama çalışanların bu sistemi güvenli ve verimli kullanmayı öğrenmesi, kurum kültürünün değişmesi ve müşterilerin yeni sisteme güvenmesi yıllar sürebilir.
Erkeklerin Stratejik Bakışı, Kadınların İnsan Odaklı Bakışı mı?
Burada özellikle dikkatli olmak gerektiğini düşünüyorum. Erkeklerin stratejik, kadınların ise insan odaklı olduğu gibi kesin bir ayrım yapmak hem bilimsel açıdan sorunlu hem de gerçek hayattaki çeşitliliği görmezden geliyor.
Bununla birlikte forumlarda geleceğe ilişkin tartışmalarda bazı farklı bakış açıları gerçekten dikkat çekebiliyor. Bazı erkek katılımcılar geleceği daha çok yatırım, teknoloji, rekabet, savunma, enerji ve uzun vadeli strateji üzerinden değerlendirirken; bazı kadın katılımcılar eğitim, bakım ekonomisi, aile yaşamı, sosyal eşitsizlik, psikolojik dayanıklılık ve teknolojinin gündelik hayata etkisi gibi konulara daha fazla ağırlık verebiliyor.
Bunu cinsiyete bağlı değişmez bir özellik olarak değil, deneyimlerden ve toplumsal rollerden etkilenebilen farklı perspektiflerin bir arada bulunması şeklinde değerlendirmek daha doğru.
Aslında geleceği anlamak için iki bakış açısının da gerekli olduğunu düşünüyorum.
Bir taraf “2035'te hangi teknoloji stratejik avantaj sağlayacak?” diye sorarken, diğer taraf “Bu teknoloji insanların yaşamını nasıl değiştirecek?” diye sorabilir.
“Roma bir günde kurulmadı” sözünü hepimiz en az bir kez duymuşuzdur. Bir işe yeni başladığımızda, beklediğimiz sonuç hemen ortaya çıkmadığında ya da büyük bir hedefin karşısında sabırsızlandığımızda söylenir. Fakat işin ilginç tarafı şu: Bu sözün arkasında çoğu kişinin sandığı gibi tek bir ünlü kişinin imzası yok.
Ben bu sözün kökenini araştırırken en dikkat çekici noktanın, ifadenin aslında yüzyıllar boyunca farklı dillerde dolaşması olduğunu gördüm. Bugün İngilizcede “Rome wasn’t built in a day” biçiminde kullandığımız atasözünün bilinen en eski örneği Orta Çağ Fransızcasına uzanıyor. Yaklaşık 1190 tarihli Li Proverbe au Vilain adlı derlemede “Rome ne fu pas faite toute en un jour” ifadesi yer alıyor. Anlamı doğrudan “Roma bir günde yapılmadı” şeklinde çevrilebilir. Phrase Finder+1
Dolayısıyla bu sözü doğrudan “şu kişi söylemiştir” diye John Heywood’a veya başka bir tarihî şahsiyete bağlamak doğru değil. Ancak İngilizcede yaygınlaşmasında John Heywood’un önemli bir rolü var.
John Heywood Neden Bu Sözle Birlikte Anılıyor?
John Heywood, 16. yüzyılda İngiliz atasözlerini derleyen önemli isimlerden biriydi. 1546 civarında yayımlanan atasözleri derlemesinde “Rome was not built in one day” biçimindeki ifadeye yer verdi. Bundan yaklaşık bir yıl önce, Richard Taverner’ın Erasmus’un atasözleri üzerine yaptığı İngilizce çeviride de aynı düşünce “Rome was not buylt in one day” şeklinde görülüyor. Wiktionary+1
Bu ayrım bence önemli. Çünkü internette zaman zaman “Roma bir günde kurulmadı sözünü John Heywood söylemiştir” şeklinde kesin ifadeler görüyoruz. Oysa daha doğru anlatım, John Heywood’un bu atasözünün İngilizce yazılı kullanımını kayda geçiren ve yaygınlaştıran önemli kişilerden biri olduğudur.
Üstelik söz daha sonra İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth’in 16. yüzyıldaki Cambridge konuşmalarından birinde de kullanıldı. Bu da ifadenin o dönemde artık toplum tarafından bilinen bir atasözü hâline geldiğini gösteriyor. Phrase Finder
Yani kısa cevap vermek gerekirse:
“Roma bir günde kurulmadı” sözünün bilinen tek bir sahibi yoktur. En eski bilinen biçimi yaklaşık 1190 tarihli Orta Çağ Fransızcasına dayanır; John Heywood ise 16. yüzyılda İngilizce kullanımının önemli kayıtçılarından biridir.
Peki Roma Gerçekten Neden Bu Söze Konu Oldu?
Burada Roma'nın seçilmesi de tesadüf değil. Antik Roma, tarih boyunca büyük ve uzun süreli bir medeniyetin sembolü hâline geldi. Bir şehrin yalnızca binalardan oluşmadığını; yollar, hukuk, yönetim, ticaret, ordu, kültür ve toplumsal kurumlarla birlikte yüzyıllar içerisinde geliştiğini düşündüğümüzde atasözünün mesajı daha anlamlı oluyor.
Aslında sözün günümüzdeki anlamı da tam olarak burada yatıyor:
Büyük sonuçlar, küçük ama sürekli adımların birikiminden oluşur.
Bu nedenle atasözünü sadece “sabırlı ol” şeklinde yorumlamak bana eksik geliyor. Daha güçlü bir anlamı var: Bir hedefin büyüklüğü arttıkça, onu meydana getiren süreçlerin de zaman içinde birbirine bağlanması gerekir.
Bugün yapay zekâdan şehir planlamasına, kişisel kariyerden şirketlerin büyümesine kadar aynı prensibi görüyoruz.
Gelecekte “Roma Bir Günde Kurulmadı” Sözünün Anlamı Değişecek mi?
Bence önümüzdeki 10-20 yıl içinde bu atasözü daha da ilginç bir anlam kazanabilir.
Çünkü teknoloji bazı işleri inanılmaz biçimde hızlandırıyor. Eskiden haftalar süren bir araştırmayı yapay zekâ destekli araçlarla saatler içerisinde gerçekleştirmek mümkün. Bir yazılımın ilk prototipini çok kısa sürede hazırlayabiliyoruz. Tasarım, veri analizi, iletişim ve üretim süreçlerinde otomasyon giderek yaygınlaşıyor.
Fakat burada önemli bir paradoks ortaya çıkıyor:
Teknoloji üretimi hızlandırırken, güven oluşturmayı hızlandırabilecek mi?
Benim tahminim, hayır; en azından aynı ölçüde değil.
Dünya Ekonomik Forumu'nun 2025 Future of Jobs araştırması, 2030'a kadar küresel iş piyasasında yaklaşık 170 milyon yeni iş oluşabileceğini, 92 milyon işin ise ortadan kalkabileceğini öngörüyor. Araştırmaya göre çalışanların önemli bir bölümünün becerilerini yeniden geliştirmesi gerekecek; yapay zekâ ve büyük veri gibi teknik becerilerin yanında yaratıcı düşünme, dayanıklılık, esneklik, liderlik ve sosyal etki gibi insan merkezli becerilerin de önemi artacak. World Economic Forum+1
Bu bana göre “Roma bir günde kurulmadı” sözünün gelecekte yalnızca fiziksel projeler için değil, insanların teknolojiye uyum süreci için de kullanılacağını gösteriyor.
Bir şirket birkaç ay içerisinde yapay zekâ sistemini satın alabilir. Ama çalışanların bu sistemi güvenli ve verimli kullanmayı öğrenmesi, kurum kültürünün değişmesi ve müşterilerin yeni sisteme güvenmesi yıllar sürebilir.
Erkeklerin Stratejik Bakışı, Kadınların İnsan Odaklı Bakışı mı?
Burada özellikle dikkatli olmak gerektiğini düşünüyorum. Erkeklerin stratejik, kadınların ise insan odaklı olduğu gibi kesin bir ayrım yapmak hem bilimsel açıdan sorunlu hem de gerçek hayattaki çeşitliliği görmezden geliyor.
Bununla birlikte forumlarda geleceğe ilişkin tartışmalarda bazı farklı bakış açıları gerçekten dikkat çekebiliyor. Bazı erkek katılımcılar geleceği daha çok yatırım, teknoloji, rekabet, savunma, enerji ve uzun vadeli strateji üzerinden değerlendirirken; bazı kadın katılımcılar eğitim, bakım ekonomisi, aile yaşamı, sosyal eşitsizlik, psikolojik dayanıklılık ve teknolojinin gündelik hayata etkisi gibi konulara daha fazla ağırlık verebiliyor.
Bunu cinsiyete bağlı değişmez bir özellik olarak değil, deneyimlerden ve toplumsal rollerden etkilenebilen farklı perspektiflerin bir arada bulunması şeklinde değerlendirmek daha doğru.
Aslında geleceği anlamak için iki bakış açısının da gerekli olduğunu düşünüyorum.
Bir taraf “2035'te hangi teknoloji stratejik avantaj sağlayacak?” diye sorarken, diğer taraf “Bu teknoloji insanların yaşamını nasıl değiştirecek?” diye sorabilir.