Saygı mı sevgi mi önce gelir ?

Ipek

New member
Saygı mı Sevgi mi Önce Gelir? Bir İlişkinin Kaderini Değiştiren O Gece

Arkadaşlar, bugün sizinle yıllar önce dinlediğim bir hikâyeden ve üzerine düşündükçe farklı anlamlar kazanan bir sorudan ilham alarak bir olay paylaşmak istiyorum. Bazen insan bir başkasını çok sevdiğini düşünür ama onun söylediklerini dinlemez, kararlarına karışır, sınırlarını aşar. Sonra da bütün bunları sevgisinden yaptığını söyler. Peki, gerçekten sevdiğimiz birine saygı göstermiyorsak, o sevginin ne kadar anlamı kalır?

Bir de işin diğer tarafı var. Bir insana saygı duyabiliriz ama onu sevmeyebiliriz. Fikirlerine değer verir, karakterini takdir eder, haklarına özen gösteririz; yine de kalbimiz ona karşı bir yakınlık hissetmeyebilir. Öyleyse hangisi önce gelir: Saygı mı, sevgi mi?

Bu soruya yalnızca birkaç cümleyle cevap vermek istemiyorum. Çünkü bazen bir insanın hayatında yaşadığı tek bir olay, yıllarca savunduğu düşünceleri değiştirebilir. Anlatacağım hikâye de tam olarak böyle bir olayın etrafında şekilleniyor.

1. Bölüm: Herkesin Örnek Gösterdiği Çift

Kasabanın eski mahallelerinden birinde, küçük ama huzurlu bir evde yaşayan Murat ve Elif adında bir çift vardı. Evliliklerinin üzerinden on iki yıl geçmişti. Çevrelerindeki insanlar onları birbirine yakıştırır, hatta genç çiftlere örnek gösterirdi.

Murat, planlı ve çözüm odaklı bir adamdı. Bir sorun ortaya çıktığında önce nedenini anlamaya, ardından bir çözüm yolu bulmaya çalışırdı. Evlerinin çatısı aktığında usta arayan, bütçeleri daraldığında hesap kitap yapan, çocuklarının okul masrafları arttığında yeni bir gelir planı hazırlayan hep oydu. Onun gözünde sevgi, yalnızca güzel sözler söylemek değil, sorumluluk almak ve sevdiklerinin hayatını kolaylaştırmaktı.

Elif ise insanlarla kurduğu bağlara önem verirdi. Birinin yüzündeki en küçük değişikliği fark eder, söylenmeyen sözlerin arkasındaki duyguyu anlamaya çalışırdı. Murat işten yorgun döndüğünde bazen hiçbir şey anlatmasa bile bir şeylerin ters gittiğini anlardı. Çocukları üzgün olduğunda hemen nasihat vermek yerine yanlarına oturur, konuşmaları için zaman tanırdı.

Ancak Elif'in bu özelliği, onun her zaman duygularıyla hareket ettiği anlamına gelmiyordu. İnsan ilişkileri üzerine düşünmeyi sever, bir kararın yalnızca bugünkü sonucunu değil, yarın insanların birbirine nasıl davranacağını da hesaba katardı.

Murat ise duygusuz biri değildi. Sadece sevgisini daha çok davranışlarıyla gösteriyordu. Elif'in arabasının kışlık bakımını yaptırıyor, hastalandığında ilaçlarını alıyor, gelecekte sıkıntı yaşamamaları için birikim yapıyordu.

Dışarıdan bakıldığında birbirlerini tamamlıyorlardı.

Fakat evliliklerinin içinde kimsenin görmediği küçük bir sorun büyüyordu.

Murat, Elif'in düşüncelerini önemsediğini söylüyordu ama çoğu zaman kararını önceden veriyordu. Elif bir konuda farklı düşündüğünde, Murat hemen çözüm önerileri sıralıyordu. Onu dinlediğini sanıyordu; oysa çoğu zaman yalnızca cevabını hazırlıyordu.

Elif de zaman zaman Murat'ın bütün yükü tek başına taşımaya çalışmasına izin veriyordu. Bir sorun çıktığında onun çözüm bulacağını bildiği için kendi ihtiyaçlarını geri plana atıyordu.

İkisi de iyi niyetliydi. Ama iyi niyet, her zaman doğru davranış anlamına gelmiyordu.

Sizce de ilişkilerde en büyük sorunlardan biri bu değil mi? İnsan bazen karşısındakini incitmek istemez ama onu anlamak için gerçekten durup dinlemeyi de başaramaz.

2. Bölüm: Sevginin Adına Saklanan Bir Karar

Bir sonbahar akşamı Elif, yıllardır içinde büyüttüğü bir hayalini Murat'a açtı.

Mahalledeki eski belediye binasının bir bölümü boşaltılacaktı. Elif, burada kadınların, gençlerin ve çocukların bir araya gelebileceği küçük bir kültür atölyesi kurulmasını istiyordu. Dikiş kurslarından kitap buluşmalarına, çocuklar için ders desteğinden yaşlılar için sohbet günlerine kadar pek çok fikri vardı.

Bunu yalnızca bir hobi olarak görmüyordu. Mahallede birbirinden uzaklaşan insanların yeniden bir araya gelmesini, özellikle yalnız yaşayan yaşlıların kendilerini toplumun bir parçası hissetmesini istiyordu.

Murat onu dikkatle dinledi. En azından Elif ilk başta öyle düşündü.

Ardından Murat hesaplamalara başladı.

Kiranın ne kadar olacağını, elektrik ve ısınma masraflarını, gerekli malzemelerin maliyetini, gönüllü bulmanın zorluklarını anlattı. Birkaç dakika içinde hayalin karşısına uzun bir sorun listesi çıkarmıştı.

Sonunda şöyle dedi:

"Elif, bunlar güzel düşünceler ama şu anda böyle bir işe girmek doğru değil. Birikimimizi riske atamayız. Önce borçlarımızı bitirelim, sonra bakarız."

Elif başını salladı. Murat'ın söylediklerinin bir kısmı mantıklıydı. Gerçekten de bütçeleri sınırsız değildi. Ancak onu asıl üzen, Murat'ın kendisine danışmadan karar vermesiydi.

"Ben senden hemen para yatırmanı istemedim," dedi. "Önce birlikte düşünelim istedim. Belki belediyeyle görüşebiliriz, belki gönüllüler bulabiliriz. Belki de düşündüğümden daha küçük bir başlangıç yapabiliriz."

Murat, iyi niyetle cevap verdi:

"Ben seni düşünüyorum. Sonra üzülmeni istemiyorum."

Elif'in gözleri doldu ama sesini yükseltmedi.

"Benim üzülüp üzülmeyeceğime de biraz olsun kendim karar verebilirim, Murat."

O akşam tartışma büyümedi. İkisi de sofrayı topladı, çocuklarla ilgilendi ve günün sonunda aynı yatağa girdi.

Fakat Elif ilk kez kendisini sevilen biri olmaktan çok, korunması gereken biri gibi hissetti.

Murat ise karısının neden kırıldığını anlamıyordu. Ona göre riskleri hesaplamış, ailesini güvenceye almış ve mantıklı bir karar vermişti. Üstelik bunu sevgisinden yapmıştı.

İşte sevgiyle saygının birbirinden ayrıldığı ince çizgi tam da burada ortaya çıkıyordu.

Birini korumak isterken onun karar verme hakkını elinden alabilir miyiz? Bir insanın iyiliğini düşünmek, onun yerine karar vermemiz için yeterli bir gerekçe midir?

3. Bölüm: Eski Bir Sandıktan Çıkan Mektup

Birkaç hafta sonra Murat'ın annesi hastalandı. Çift, hafta sonunu onun evinde geçirdi. Annesinin odasını düzenlerken Murat, yıllardır açılmamış ahşap bir sandığın içinde eski fotoğraflar ve mektuplar buldu.

Mektuplardan biri, dedesi Hasan'ın yıllar önce anneannesine yazdığı bir mektuptu.

Hasan, gençliğinde ailesinin geçimini sağlamak için uzun saatler çalışmış, evin bütün sorumluluğunu omuzlarında taşımış bir adamdı. Murat'ın zihninde dedesi, ailesini hiçbir zaman yalnız bırakmayan güçlü bir insan olarak yer etmişti.

Mektubu açıp okumaya başladı.

Dedesi, eşine yazdığı satırlarda yıllar boyunca yaptığı bir yanlıştan söz ediyordu. Gençliklerinde anneannesinin okumak istediğini, ancak ailenin geçim sıkıntısı yüzünden onun eğitimine devam etmesine izin vermediğini anlatıyordu. Hasan, o dönemde kararını ailesini korumak için verdiğini düşünmüştü.

Yıllar sonra ise eşinin içinde kalan ukdeyi anlamaya başlamıştı.

Mektubun sonunda şu anlamda bir cümle vardı:

"Ben seni üzmemek için hayatını senin adına düzenledim. Seni sevdiğimi her gün söyledim ama bir gün olsun ne istediğini gerçekten sormadım. Şimdi anlıyorum ki bazen insan sevdiğini korumaya çalışırken onun hayatını küçültebiliyor."

Murat mektubu birkaç kez okudu.

Dedesi kötü bir adam değildi. Çalışmış, ailesini geçindirmiş, çocuklarını büyütmüştü. Onun kuşağında erkeklerden evi geçindirmeleri, kadınlardan ise çoğu zaman evin düzenini sürdürmeleri bekleniyordu. Bu roller, yalnızca kişisel tercihlerden değil, dönemin ekonomik koşullarından, eğitim fırsatlarından ve toplumsal beklentilerinden de besleniyordu.

Bir zamanlar ailenin geleceği adına verilmiş bir karar, yıllar sonra bir insanın gerçekleşmemiş hayali olarak karşısına çıkmıştı.

Murat, mektubu cebine koydu ve eve dönerken uzun süre konuşmadı.

Kendi kendine şu soruyu sordu:
 
Üst